काठमाडौं असोज ३ । क्यानाडाको प्रुेजर इ_िन्स्टच्युटले प्रकाशित गरेको विश्व आर्थिक स्वतन्त्रता प्रतिवेदन सन् २०११ नेपालमा आज सार्वजनिक गरिएको छ । सार्वजनिक प्रतिवेदन अनुसार विश्व आर्थिक स्वतन्त्रता तीस वर्षयताकै न्युन छ । प्रुेजर इ_िन्स्टच्युटसंगको सहकार्यमा नेपालमा समृद्धि फाउन्डेसनले प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको हो । विश्वको औसत परिसूचक सन् २००८ को ६ दशमलव ६७ बाट घटेर सन् २००९ मा ६ दशमलव ६ ४ मा रहेको छ । जुन तीस वर्षयताकै न्युन हो । सरकारको आकार कानुनी संरचना र सम्पत्तिमाथिको अधिकार असल मुद्राको पहँुच अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार स्वतन्त्रता ऋण श्रम र व्यापार सम्वन्धी कानुन लगायतका विभिन्न पाँच सूचकाङ्कलाई समेटर तयार पारिएको प्रतिवेदनमा नेपाल एक सय ४१ राष्ट्रको सर्वेक्षणमा एक सय २९ औ स्थानमा रहेको छ । नेपालले सन् २०११ मा पाँच दशमलव ५ अंक हासिल गरेको छ । मापन गरिएका पाँच प्रमुख क्षेत्रमध्ये नेपालले कानुनी संरचना तथा सम्पत्ति माथिको अधिकारको सुरक्षा तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार स्वतन्त्रता तर्फको सूचकाङ्कमा सुधार गरेको भएपनि सरकारको आकार असल मुद्रामाथिको पहँुच तथा ऋण श्रम तथा व्यापार सम्वन्धी कानुन तर्फको सूचकाङ्कमा भने सुधार आउन सकेको छैन । सन् २००१ मा पाँच दशमलव ७ ८ अंक पाएको नेपालको परिसूचक त्यसयता ओरालो लागिरहेको छ । अर्थविद्हरुले तरल राजनीतिक अवस्थाका कारण आर्थिक स्वतन्त्रता बढ्न नसकेको टिप्पणी गरेको छन् । क्यानाडाको प्रुेजर प्रतिष्ठानले विश्वका विभिन्न ८० मुलुकका स्वतन्त्र निकायसंगको सहकार्यमा प्रकाशित गदै आएको यो प्रतिवेदन्ँमा सन् २०११ मा आर्थिक स्वतन्त्रताका हिसाबले हङकङ पहिलो स्थानमा रहेको छ । सिङ्गापुर न्युजिल्यान्ड र स्वीजरल्यान्ड क्रमशः दोस्रो तेस्रो र चौथौ स्थानमा रहेका छन् । आर्थिक रुपमा विश्वकै शक्तिशाली राष्ट्र अमेरिका १० औं स्थानमा रहेको छ । सन् १९८० मा नेपालभन्दा कम अंक भएको छिमेकी मुलुक भारत ९४ औ स्थानमा रहेको छ ।
Filed under: News
